Plotselinge huilbuien, irritatie, fel reageren, opeens veel zweten of enorme trek hebben, heftige menstruatie en niet kunnen slapen... Elke vrouw kan zich vast identificeren in deze kenmerken. De ene dag ben je erg pieperig en de volgende dag heb je opeens nergens meer last van of hier een paar dagen last van blijven houden. Dit alles wordt grotendeel beïnvloed door onze hormonen! Maar wat zijn nu eigenlijk die hormonen en welk effect hebben ze op jouw slaap? In deze blog gaan wij langs de belangrijkste hormonen rondom jouw slaap- en waakritme.
Wat zijn hormonen?
Hormonen zijn stoffen die opdrachten geven aan de organen binnen jouw lichaam. Ze werken samen met de signalen die jouw lichaam van buitenaf binnen krijgen en de signalen die van binnen uit getriggerd worden zoals het circadiaanse ritme. Het remt organen af of zet ze juist harder aan het werk. Hormonen is dus de stof dat communiceert tussen alle organen om ze zo goed mogelijk te laten werken. Het meesterbrein in dit alles zit een deel van onze hersenen die de hypothalamus wordt genoemd. Deze geeft de signalen af naar de hormonen die er op hun beurt weer voor zorgen dat jouw lichaam zo goed mogelijk in balans blijft met zijn omgeving en zichzelf.
Melatonine ons slaaphormoon
Melatonine is een van de belangrijkste hormonen die invloed hebben op onze slaap. In de nacht heb je de meeste melatonine in jouw lichaam en overdag het minste. Dit hormoon wordt aangemaakt in onze pijnappelklier, weet je nog het eten van fruit belangrijk is vanwege het stofje tryptofaan? De pijnappelklier verwerkt de stof tryptofaan tot melatonine. Maar de belangrijkste bron van melatonine aanmaak heeft te maken met licht. Melatonine wordt aangemaakt op het moment dat het donker wordt.
"Sociale jetlag"
Blauw licht wat wij overdag veel zien, heeft een remmend effect op de aanmaak van melatonine, want ons lichaam hoort normaal gesproken overdag immer actief te zijn. Aan het einde van de dag verdwijnt die blauwe licht waardoor melatonine aangemaakt kan worden.
Tegenwoordig kennen wij de sociale jetlag, oftewel nog even tot laat in de avond op de bank hangen en die serie afkijken op netflix, of nog even met vrienden stappen of door je instagram feed scrollen. Voor een keer is het niet zo erg, maar gebeurt dit met regelmaat, dan raakt dus jouw biologische ritme in de war. Dit kan ervoor zorgen dat het steeds moeilijker gaat worden om in slaap te komen.
Schoonheidsslaap!
Wist je trouwens dat naast de invloed van jouw slaap, melatonine ook invloed heeft op jouw weerstand, herstel van DNA-schade en het vertraagt het verouderingsproces.
Cortisol: En actie!!
Als jij je in de ochtend wakker wordt en je nog even extra lekker gaat uitrekken komt dit door het stofje cortisol die wordt aangemaakt in onze bijnieren. In de ochtend zorgt deze hormoon ervoor dat jouw bloeddruk gaat stijgen, handig want zo krijgen al jouw spieren genoeg zuurstof om te kunnen bewegen. Daarnaast maakt dit hormoon jou alert en actief.
Het stresshormoon
Cortisol is een stimulerend hormoon, die in momenten van gevaar en stress gaat pieken. Helpend als je in tijden van gevaar in actie gaat komen om jezelf te beschermen. Maar problematisch als dit hormoon voor een langere periode teveel en te vaak gaat pieken door bijvoorbeeld stress. Een te lange periode van teveel en te hoge pieken van cortisol kan verschillende gezondheidsrisico’s met zich mee brengen. Slaapproblemen zijn daar een van.
Wat kan je doen om weer rust te vinden?
Cortisol raakt in de war als je veel stress ervaart, ontspanningsoefeningen en lichte bewegingsactiviteiten kunnen de cortisolproductie verlagen. Pieker je veel of maak je je veel zorgen dan kan het helpen om deze op te schrijven en met andere hier over te hebben. Probeer zoveel mogelijk jouw biologische ritme te volgen om jouw slaap en daarmee jouw cortisol aanmaak weer te herstellen.
Oestrogeen en progesteron, onze vrouwelijke hormonen!
Volgens onderzoek hebben de hormonen oestrogeen en progesteron veel invloed op onze slaap. Zo zorgt oestrogeen voor meer REM-slaap, oftewel de slaap die jouw helpt bij het verwerken van prikkels. En draagt progesteron bij aan de diepe herstelslaap. Om goed te kunnen slapen moeten deze 2 hormonen in balans zijn. Helaas gooit het vrouwenlichaam elke maand roet in het eten, want menstruatie en zwangerschap gooien de boel in de war.
Slaapproblemen...
Veel slaapproblemen bij vrouwen komen voor wanneer de meeste veranderingen plaatsvinden in ons lichaam. Denk hierbij aan het menstruatiecyclus en tijdens een zwangerschap. Rond jouw menstruatiecyclus is het oestrogeen en progesteronniveau het laagst, dit zou een reden kunnen zijn voor het slechte slapen tijdens de menstruatieperiode. Terwijl het niveau van oestrogeen en progesteron juist enorm hoog is in de laatste maanden van de zwangerschap.
Kan je er wat aan doen?
Helaas is hier niet zomaar een antwoord op, enige wat verlichting kan geven is door lief te zijn voor jouw lichaam. Door goed te eten, in balans te blijven met jouw biologische ritme en slaaproutine. Ook ben je tijdens jouw menstruatieperiode wat warmer. Dus door een verkoelende douch of bad te nemen vlak voor het slapen kan helpen om sneller in te slapen.
